Oplichting bij je huis verkopen in het buitenland — zo herken je het

Verkoop je zelf, dan staan je advertentie, je telefoonnummer en vaak ook je e-mailadres openbaar. De meeste mensen die reageren, zijn echte kopers. Een paar niet: die zijn uit op je geld, je documenten of je inloggegevens. De trucs hieronder komen in elk land en op elk portaal voor. Ken je ze, dan herken je ze ook.

1. Voorschotfraude

Iemand stelt zich voor als koper, investeerder of makelaar met een klant. Diegene is enthousiast, vaak zonder de woning te hebben gezien, en gaat snel akkoord met je prijs. Dan komt de aap uit de mouw: voordat de koop door kan gaan, moet jij iets betalen. Inschrijfkosten, een vertaling, een "certificaat", een taxatie, een voorschot voor een advocaat, of een belasting die zogenaamd betaald moet worden voordat het geld wordt vrijgegeven. Betaal je, dan duikt er een nieuwe post op, tot je stopt met betalen en de koper verdwijnt.

De regel: een echte koper vraagt nooit dat jij eerst betaalt om zijn geld te ontvangen.

2. Nep-kopers die "te veel" betalen

De "koper" maakt een aanbetaling over, of stuurt een bewijs van een overboeking, voor meer dan afgesproken — per ongeluk, zegt hij. Hij vraagt je het verschil snel terug te storten, vaak naar een andere rekening of via een geldtransferdienst. Later wordt de oorspronkelijke betaling teruggedraaid, blijkt die frauduleus of is die nooit gedaan, en het geld dat jij terugstuurde, ben je kwijt.

Een schermafbeelding of pdf van een "betaalbevestiging" bewijst niets. Alleen geld dat echt op je eigen rekening staat, telt, en ook dan stort je nooit geld door naar een andere rekening. Een aanbetaling hoort in een schriftelijke afspraak, via de route die de notaris of je advocaat bevestigt.

3. Nep-escrowdiensten en nep-notariswebsites

De koper stelt voor om te betalen via een escrowdienst, een bank of een "notariskantoor" dat je niet kent, vaak in een ander land, met een professioneel ogende website. Die site vraagt daarna om je persoonsgegevens, je bankgegevens of een vergoeding, of stuurt je een valse bevestiging dat het geld klaarstaat.

In de landen waar wij werken, wordt de overdracht getekend bij een notaris of een andere officieel bevoegde professional, die je zelf kunt controleren. Zoek de notaris zelf op, via de landelijke notarisorganisatie of het officiële register van dat land, en neem contact op met gegevens die je zelf hebt gevonden — nooit via een link, telefoonnummer of e-mailadres van de koper. Voor Spanje laat onze gids over de notaris en het verkoopproces zien hoe het normaal gaat.

4. Phishing via de portalen

Je krijgt een bericht of e-mail die lijkt te komen van het portaal waar je woning op staat. Je advertentie wordt verwijderd, een betaling is mislukt of een koper wacht op antwoord: klik hier om in te loggen of je account te "verifiëren". De link leidt naar een kopie van de inlogpagina van het portaal. Met je wachtwoord nemen oplichters je account over, passen ze je advertentie aan of schrijven ze kopers aan in jouw naam.

Log nooit in via een link in een bericht. Typ het adres van het portaal zelf of gebruik de app, deel nooit wachtwoorden of codes die je per sms krijgt, en zet tweestapsverificatie aan als het portaal dat aanbiedt. Houd het contact met kopers zo lang mogelijk in het berichtensysteem van het portaal zelf.

5. Valse makelaars

Iemand belt of schrijft als makelaar: hij heeft een koper klaarstaan, of kan je woning snel verkopen aan kopers in het buitenland, als je eerst betaalt voor marketing, een taxatie, een "premium"-advertentie of een inschrijving. Soms gebruikt hij de naam en het logo van een kantoor dat echt bestaat.

Controleer met wie je te maken hebt. Zoek het bedrijf zelf op, bel het kantoor op een nummer van de eigen website of uit een officieel register, en vraag om een schriftelijke overeenkomst voordat er iets betaald wordt. Wees voorzichtig met iemand die alleen via een berichtenapp of een gratis e-mailadres wil communiceren.

6. Identiteitsfraude met je documenten

Al vroeg vraagt de "koper" om kopieën van je paspoort, je eigendomsakte, een uittreksel uit het register en je bankgegevens, "voor de papieren" of "voor de bank". Met die documenten kunnen oplichters rekeningen openen, leningen aanvragen of zich zelfs voordoen als eigenaar van je woning.

Deel documenten pas als er een echte, bekende koper is en er een notaris bij betrokken is, en stuur ze bij voorkeur rechtstreeks naar de notaris. Moet je toch een kopie van een identiteitsbewijs sturen, schrijf er dan op voor wie het is, waarvoor en de datum.

Waarschuwingssignalen op een rij

• Iemand wil kopen zonder de woning te zien of er iets over te vragen.
• Je prijs wordt meteen geaccepteerd, of er wordt meer geboden dan je vraagt.
• Je moet iets betalen voordat je geld krijgt.
• Er wordt een escrowdienst, bank of notaris voorgesteld die je niet kent, of een link ernaartoe gestuurd.
• Er is tijdsdruk: het moet vandaag, anders is het bod weg.
• Iemand wil meteen weg van het portaal, naar een berichtenapp of een privé-e-mailadres.
• Al vroeg wordt gevraagd om kopieën van identiteitsbewijzen, akten of bankgegevens.
• Het verhaal verandert steeds: een andere betaler, een andere rekening, een ander land.

Wat doe je als het jou overkomt?

1. Stop het contact. Betaal niets meer en stuur geen documenten of codes meer.
2. Bewaar alles: berichten, e-mails, de advertentie, telefoonnummers, rekeningnummers, schermafbeeldingen van websites en bewijs van betalingen.
3. Geld betaald of bankgegevens gedeeld? Bel meteen je bank. Hoe eerder de bank het weet, hoe meer die mogelijk kan doen.
4. Je wachtwoord op een nep-pagina ingevuld? Verander het direct, ook op andere sites waar je hetzelfde wachtwoord gebruikt, en laat het het portaal weten.
5. Meld de advertentie of het profiel bij het portaal, zodat andere verkopers beschermd worden.
6. Doe aangifte bij de politie, ook als je kopieën van identiteitsbewijzen hebt gestuurd, en vraag wat je verder moet doen. Het land waar je woont en het land van de woning kunnen verschillen: bij de meldpunten hieronder zie je waar je begint.

Waar meld je het, per land?

Dit zijn officiële meldpunten. Bij nood bel je overal in de EU 112.

• Nederland: de politie neemt aangiftes van internetoplichting op (politie.nl, of bel 0900-8844). De Fraudehelpdesk is het eerste loket bij oplichting, online of via 088-7867372.
• Spanje: je kunt bij de Policía Nacional online een aangifte beginnen via denuncias.policia.es; die onderteken je daarna binnen 72 uur op een politiebureau, anders is ze juridisch niet geldig. De gratis, vertrouwelijke hulplijn voor cyberveiligheid van INCIBE is 017.
• Portugal: het portaal Queixa Eletrónica stuurt klachten door naar de PSP en de GNR, en oplichting (burla) is een van de misdrijven die je daar kunt melden.
• Italië: de Polizia Postale neemt meldingen (segnalazioni) online aan via commissariatodips.it. Een formele aangifte (denuncia) kun je via dat formulier niet doen.
• Frankrijk: meld oplichting op internet bij Pharos, het platform van de nationale politie; een melding daar is een signaal, geen formele aangifte. Cybermalveillance.gouv.fr helpt slachtoffers met advies en vervolgstappen.

Ben je je advertentie aan het voorbereiden? Onze checklist voor verkopen in het buitenland neemt je mee door alle stappen, van de papieren tot de notaris.

Algemene informatie, geen juridisch advies. Meldprocedures kunnen veranderen; kijk altijd op de officiële site van de politie of de instantie in je land.